Silne emocje to codzienność w życiu każdego człowieka – jednak dzieci odczuwają je mocniej, gdyż często jeszcze ich nie rozumieją. Niekiedy wystarczy drobna zmiana planów, by pojawił się płacz, krzyk albo nagłe wycofanie. W wieku przedszkolnym układ nerwowy dopiero się rozwija, a zdolność kontrolowania napięcia jest jeszcze ograniczona. Dlatego właśnie tak ogromne znaczenie ma podejście rodziców i nauczycieli. Jakie są sposoby na rozładowanie emocji u dzieci?
Dlaczego dzieci w przedszkolu tak silnie przeżywają emocje?
Za regulację emocji odpowiada kora przedczołowa. Musimy jednak pamiętać, że dziecko w wieku przedszkolnym znajduje się na etapie intensywnego rozwoju mózgu. A to oznacza, że ten system regulacji nie jest jeszcze w pełni rozwinięty. Z tego powodu reakcje bywają gwałtowne, a zdolność panowania nad nimi ograniczona. Nowe sytuacje, rozłąka z rodzicami, konieczność dzielenia się zabawkami, czy pierwsze konflikty z rówieśnikami powodują napięcie. To naturalne, że emocje są wtedy wyrażane wprost, często bez filtra społecznego. Dlatego warto pamiętać, że w przedszkolu dziecko nie tylko uczy się alfabetu, czy liczb, lecz także przechodzi intensywny trening emocjonalny. To właśnie tam doświadcza pierwszych sytuacji wymagających współpracy, empatii i negocjacji.
Tak więc maluch potrafi bardzo szybko przejść od euforii do płaczu, bo dopiero uczy się rozumieć, co czuje i jak to wyrażać. Przedszkole staje się miejscem, gdzie codziennie ćwiczy te umiejętności. I chociaż dla dorosłego kłótnia o klocki może wydawać się drobiazgiem, dla dziecka to prawdziwe wyzwanie emocjonalne.
Jakie są skuteczne sposoby na rozładowanie emocji u dzieci w przedszkolu?
Przede wszystkim wspieranie dziecka w przedszkolu polega na stworzeniu bezpiecznego środowiska, w którym emocje są akceptowane. To oznacza, że przedszkole, które chce świadomie wspierać rozwój emocjonalny, powinno dać dzieciom przestrzeń na przeżywanie uczuć, ale jednocześnie uczyć, jak sobie z nimi radzić. Jakie są skuteczne sposoby na rozładowanie emocji u dzieci w przedszkolu?
Po pierwsze jest to ruch – czyli wspólne tańce, gimnastyka, czy zabawy na świeżym powietrzu. Dzięki nim napięcie fizyczne zostaje uwolnione w naturalny sposób. Dużą rolę odgrywają też ćwiczenia oddechowe w formie zabawy, na przykład „dmuchanie piórka” albo „nadmuchiwanie balonika”. W ten sposób dziecko poznaje proste techniki, które pomagają mu się wyciszyć. Ważna jest też możliwość swobodnej zabawy, bo to właśnie wtedy maluchy najczęściej odreagowują trudne sytuacje. Coraz więcej placówek, takich jak prywatne przedszkole w Płocku, kładzie nacisk na to, by dzieci uczyły się nie tylko liter i cyfr, ale także radzenia sobie z emocjami.
Sposoby na rozładowanie emocji u dzieci – praktyczne przykłady dla rodziców
W domu również możesz wspierać dziecko w budowaniu odporności emocjonalnej. Jakie są sposoby na rozładowanie emocji u dzieci? Czasem wystarczy wspólne czytanie ulubionej książki albo chwila przy rysowaniu, by napięcie opadło. Ruch działa równie dobrze – spacer, jazda na rowerze, czy zabawa w berka to świetne sposoby na rozładowanie emocji u dzieci. Ogromne znaczenie ma też bliskość. Wystarczy przytulenie, złapanie za rękę, a czasem nawet sama spokojna obecność. Chodzi o to, by dziecko czuło, że ma w rodzicach wsparcie.
Jeśli widzisz, że dziecko przeżywa coś bardzo intensywnie, nie spiesz się z uciszaniem go. Daj mu chwilę, a potem spróbuj nazwać to, co czuje. Możesz na przykład zapytać: „czy jesteś zły, bo klocek się przewrócił?”. To proste zdanie pokazuje, że dostrzegasz jego emocje, a jednocześnie uczysz, jak je nazywać. Z czasem dziecko samo zacznie korzystać z tego narzędzia i lepiej wyrażać swoje uczucia.
Jaka jest rola rodziców i nauczycieli w nauce radzenia sobie z emocjami?
Po pierwsze musimy pamiętać, że dziecko najlepiej uczy się przez obserwację. Jeśli widzi dorosłego, który reaguje spokojnie i potrafi mówić o swoich emocjach, przejmuje te wzorce. Dlatego tak ważna jest nauka emocji także u dorosłych, którzy nie mieli okazji nauczyć się sposobów na rozładowanie emocji w dzieciństwie.
Rolą rodziców i nauczycieli jest wspólne tworzenie spójnego środowiska, w którym emocje są traktowane jako naturalna część życia. W przedszkolu to nauczyciel wspiera grupę w rozwiązywaniu konfliktów i podpowiada, jak można inaczej zareagować. Z kolei rodzic ma za zadanie utrwalać te umiejętności w domu. Gdy te dwa światy – rodzinny i edukacyjny – współpracują, dziecko ma szansę szybciej nauczyć się samoregulacji emocji. Pamiętaj jednak, że nie chodzi o eliminowanie trudnych uczuć, ale o pokazanie, jak można je bezpiecznie wyrażać i rozładowywać. Bowiem trudno oczekiwać, że maluch przestanie się złościć, czy smucić. To właśnie wtedy uczy się, że emocje są naturalne i że można je przeżywać w bezpieczny sposób. A to lekcja, która zostaje na całe życie.
