Odbierasz dziecko z przedszkola i zaczyna się płacz? Choć podczas zabawy w placówce wszystko może odbywać się normalnie, to dziecko w środku może przeżywać bardzo duże emocje, które znajdują ujście dopiero po wyjściu z przedszkola. Czy jednak zmiany w zachowaniu dziecka po przedszkolu powinny niepokoić? Niekoniecznie, choć oczywiście nie warto ich bagatelizować. Zobacz, na co zwrócić uwagę i jak pomóc przedszkolakowi radzić sobie z emocjami.
Dlaczego dziecko może zachowywać się inaczej po przedszkolu?
Wiek przedszkolny to okres intensywnego rozwoju emocjonalnego dzieci. Sama placówka to nowe osoby i całkiem nieznane terytorium – inne niż dotychczas znany dom. W przedszkolu już od pierwszych dni maluch uczy się czekać na swoją kolej, dzielić przestrzeń z innymi i reagować na zasady. Jednak umiejętność regulowania emocji nadal się rozwija, dlatego frustracja może przerastać jego możliwości. Do tego dochodzi głód, zmęczenie i duża ilość bodźców. Hałas, intensywna zabawa oraz przechodzenie między aktywnościami mogą zwiększać obciążenie. Nawet przyjemny dzień w przedszkolu nie wyklucza więc trudnego popołudnia.
Osobną kwestią jest adaptacja w przedszkolu, która obejmuje poznawanie opiekunów, oswajanie rozłąki i nowego rytmu dnia. Jeśli dziecko wcześniej nie było w żłobku, to pójście do przedszkola może być nieco większym stresem, który dziecko odreagowuje w domu, czyli tam, gdzie czuje się bezpiecznie.
Twoje dziecko zasługuje na spokojny i wspierający start.
W naszym przedszkolu i żłobku Montessori w Płocku pomagamy dzieciom rozwijać samodzielność, pewność siebie i radość z nauki.
Jakie są najczęstsze zmiany w zachowaniu dziecka po przedszkolu?
Jak maluchy odreagowują stres? Najczęściej jest to po prostu płacz, który wynika z przytłoczenia emocjami. Więc nawet proste pytanie po przedszkolu może rozłożyć malucha i przerosnąć jego możliwości odpowiedzi. Nerwowe dziecko po przedszkolu może też mocniej domagać się Twojej obecności czy uwagi. Na przykład, jeśli poprosi o pomoc przy ubieraniu, choć rano poradziło sobie samo, to nie warto mu tego odmawiać. Sama prośba o pomoc nie oznacza utraty umiejętności. Chodzi o poczucie bezpieczeństwa i tego, że rodzic jest obok. Zwróć uwagę, czy o innych porach nadal wykonuje tę czynność samodzielnie.
Reakcją na obciążenie może być także wyciszenie i mniejsza chęć do rozmowy. Niechęć do opowiadania o zajęciach od razu po odbiorze, nie znaczy, że coś się poważnego stało. Po prostu dziecko może potrzebować czasu na dojście do siebie. Obserwuj, czy po odpoczynku przedszkolak ponownie szuka kontaktu i podejmuje zabawę. Powrót do zwykłej aktywności może być informacją dla Ciebie, że wszystko jest w porządku, a maluch tylko potrzebował czasu na odpoczynek po intensywnym dniu w przedszkolu.
Dziecko może też odreagowywać stres agresją, która przejawia się w stosunku do rodziców lub rodzeństwa albo mieć trudności z uspokojeniem się. Wtedy warto dać dziecku chwilę na oddech i nie reagować gwałtownie czy krzykiem.
Co może niepokoić w zachowaniu dziecka po przedszkolu?
Jeśli kolejne popołudnie po powrocie z przedszkola jest trudne, to nic dziwnego, że zaczynasz się martwić. Kiedy warto zareagować bardziej zdecydowanie niż dotychczas? Przede wszystkim zwróć uwagę na to, jak silne są reakcje dziecka, jak często się pojawiają i czy utrudniają Wam codzienne życie. Przyjrzyj się bliżej sytuacji, gdy:
- Reakcje dziecka stają się coraz silniejsze. Zauważasz, że trudne momenty przybierają na sile, a dziecku coraz trudniej odzyskać spokój.
- Trudności często powracają lub długo się utrzymują. Podobne sytuacje powtarzają się w kolejnych dniach albo napięcie towarzyszy dziecku przez znaczną część popołudnia.
- Zaczynają utrudniać codzienność. Wpływają na odpoczynek, zabawę, relacje z bliskimi czy udział w zajęciach.
- Widzisz wyraźną zmianę w zachowaniu. Najważniejszym punktem odniesienia jest to, jak Twoje dziecko funkcjonowało wcześniej – porównywanie go z rówieśnikami niewiele Ci rozjaśni, bo każde dziecko reaguje inaczej.
Jeśli zmiana zachowania dziecka po przedszkolu zakłóca życie malucha lub całej rodziny, porozmawiaj z pediatrą albo psychologiem dziecięcym.
Jakie są przykłady niepokojących zachowań u dziecka po przedszkolu?
Niektóre sygnały możesz zauważyć po odebraniu dziecka, inne wieczorem, w nocy albo podczas przygotowań do kolejnego dnia w przedszkolu. Na co zwrócić uwagę?
- Lęk przed pójściem do przedszkola – szczególnie gdy towarzyszą mu częste koszmary, wyraźna zmiana apetytu lub unikanie kontaktu z innymi.
- Powtarzające się bóle brzucha przed wyjściem – mogą towarzyszyć napięciu, ale nie zakładaj, że wynikają wyłącznie z emocji. Ich możliwe przyczyny zdrowotne powinien ocenić pediatra.
- Powrót moczenia się – gdy dziecko wcześniej przez dłuższy czas kontrolowało oddawanie moczu. To również powód do konsultacji z pediatrą, ponieważ przyczyną może być m.in. zaparcie lub zakażenie dróg moczowych.
- Zachowania grożące urazem – na przykład silne uderzanie głową o twardą powierzchnię. W takiej sytuacji trzeba od razu zadbać o bezpieczeństwo dziecka.
Jakie strategie mogą pomóc w radzeniu sobie z trudnymi zachowaniami dziecka po przedszkolu?
Zacznij od zapewnienia podstawowych potrzeb. Zaproponuj wodę, w razie głodu obiad (nawet jeśli już jadło) lub przekąskę i czas bez kolejnych wymagań. Dopasuj odpoczynek do dziecka: może potrzebować przytulenia, spokojnej zabawy albo krótkiego spaceru. Na pewno ogranicz pośpiech przy odbiorze. A rozmowę o tym, co się działo w przedszkolu, odłóż do chwili, gdy maluch będzie gotowy na kontakt, na przykład sam zacznie opowiadać.
Natomiast podczas wybuchu złości mów spokojnie i krótko. Możesz powiedzieć: „Widzę, że jest Ci trudno. Jestem obok”. Pomóż dziecku się uspokoić, zanim zaczniesz wyjaśniać zasady. Gdy próbuje uderzyć, zatrzymaj niebezpieczne zachowanie i powiedz: „Nie pozwolę ci bić”. Akceptowanie emocji nie oznacza zgody na krzywdzenie. Po uspokojeniu przećwiczcie prosty komunikat, na przykład „potrzebuję pomocy”, którego dziecko będzie mogło użyć następnym razem.
Daj też dziecku niewielki wybór: „Wolisz poukładać puzzle czy pójść na spacer?”. Samodzielność, którą wspiera metoda Montessori w przedszkolu, można rozwijać również w takich sytuacjach. Wystarczą dwie proste propozycje, spośród których dziecko będzie mogło wybrać coś dla siebie.
