Pierwsze lata życia dziecka to czas intensywnego rozwoju zarówno mózgu, układu nerwowego, jak i zdolności poznawczych. To właśnie wtedy kształtują się fundamenty, na których w przyszłości będą budowane umiejętności szkolne, społeczne i emocjonalne. Czasem jednak rozwój nie przebiega w typowym tempie. Dziecko może zacząć mówić później niż rówieśnicy, mieć trudności z koordynacją ruchową czy zrozumieniem prostych poleceń. W takiej sytuacji pomocne staje się wczesne wspomaganie rozwoju dziecka (WWR). Co to jest i dlaczego może wpłynąć na dalsze życie malucha?
Czym jest wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i jakie są jego korzyści?
Co to jest wczesne wspomaganie rozwoju dziecka? Najprościej mówiąc, to indywidualnie zaplanowany program terapeutyczny, który wspiera rozwój dziecka w obszarach wymagających stymulacji. To forma specjalistycznego wsparcia, która łączy działania terapeutów z aktywnym udziałem rodziców. Głównym celem WWR jest wyrównanie lub zmniejszenie opóźnień rozwojowych jeszcze przed rozpoczęciem edukacji szkolnej. Im wcześniej terapia zostanie wdrożona, tym większe szanse na poprawę funkcjonowania dziecka.
A jakie korzyści może przynieść wczesne wspomaganie rozwoju dziecka? Przede wszystkim maluch, który boryka się z niepełnosprawnościami lub zaburzeniami rozwojowymi, może dzięki takiej terapii nadrobić pewnego rodzaju „zaległości”. Na przykład zaczyna lepiej wyrażać swoje potrzeby i komunikować się na co dzień. Łatwiej też nawiązuje kontakty z rówieśnikami. A dziecko, które pracuje nad poprawieniem sprawności manualnej, lepiej radzi sobie z rysowaniem czy zapinaniem guzików. Wczesne działanie pozwala ograniczyć trudności, które mogłyby w przyszłości utrudniać naukę i codzienne funkcjonowanie.
Na czym polega wczesne wspomaganie rozwoju i kto może z niego skorzystać?
Wczesne wspomaganie rozwoju opiera się na regularnych zajęciach dostosowanych do potrzeb i możliwości dziecka. Zajęcia prowadzą eksperci z zakresu logopedii, psychologii, pedagogiki specjalnej, terapii integracji sensorycznej, fizjoterapii czy neurologopedii. Co ważne, program ustala się dopiero po szczegółowej diagnozie. Może on obejmować m.in. terapię logopedyczną, ćwiczenia ruchowe, trening umiejętności społecznych i zajęcia stymulujące rozwój poznawczy.
Do kogo skierowany jest program? Z tego rodzaju wsparcia mogą korzystać dzieci z opóźnieniem psychoruchowym, zaburzeniami mowy, niepełnosprawnością intelektualną, wadami słuchu lub wzroku, a także maluchy po wcześniactwie i z chorobami przewlekłymi. Warto wiedzieć, że dziecko nie musi mieć orzeczenia o niepełnosprawności. Wystarczy opinia z państwowej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Jak jeszcze wspierać dziecko w rozwoju? Niezwykle efektywna okazuje się metoda Montessori w żłobku.
Kiedy kończy się wczesne wspomaganie rozwoju dziecka i co dalej?
Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania trwają do końca roku szkolnego, w którym dziecko kończy 7 lat. Po tym czasie można kontynuować pomoc w innej formie, np. dodatkowych godzin pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole. Bardzo ważne jest, żeby rodzic wraz ze specjalistami opracował plan dalszego wsparcia. Chodzi o to, aby efekty wcześniejszej pracy nie zostały utracone.
Jak wygląda proces kwalifikacji do wczesnego wspomagania rozwoju dziecka?
Jak już wspominaliśmy, droga do objęcia dziecka wsparciem zaczyna się od wizyty w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Tam, po przeprowadzeniu diagnozy i rozmowie z rodzicami, zespół specjalistów wydaje opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju. Pamiętaj, że ten dokument jest niezbędny, by zapisać dziecko na zajęcia. Następnie rodzic wybiera placówkę, która posiada odpowiednie warunki i kadrę, a terapeuci ustalają harmonogram spotkań.
Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka w przedszkolu – jakie są wymagania i dokumenty?
Nie każde przedszkole może prowadzić zajęcia z wczesnego wspomagania. Jakie więc kryteria trzeba spełnić? Po pierwsze placówka musi mieć odpowiednio wyposażone sale, dostęp do pomocy dydaktycznych oraz zespół specjalistów z wymaganymi kwalifikacjami. Zajęcia w ramach wczesnego wspomagania rozwoju mogą odbywać się mi.in. w publicznych i niepublicznych przedszkolach. Liczba godzin jest ustalana na podstawie rozporządzenia – najczęściej to od 4 do 8 godzin miesięcznie, choć w szczególnych przypadkach może być ich więcej.
Jakie kwalifikacje powinien mieć specjalista prowadzący wczesne wspomaganie rozwoju dziecka?
Osoba prowadząca wczesne wspomaganie rozwoju dziecka powinna mieć wykształcenie kierunkowe. Np. z zakresu pedagogiki specjalnej, logopedii, psychologii czy fizjoterapii – oraz przygotowanie do pracy z dziećmi o specjalnych potrzebach rozwojowych. Bardzo ważne jest także doświadczenie praktyczne, znajomość nowoczesnych metod terapii i umiejętność współpracy z rodzicami. Dobre wczesne wspomaganie rozwoju to praca zespołowa, w której każdy specjalista wnosi swoje kompetencje. Dodatkową wartość stanowi także wybór prywatnego żłobka w Płocku i prywatnego przedszkola Montessori w Płocku, które oferują wsparcie w indywidualnym rozwoju Twojego dziecka.
